“Dönmeler”... Türkiye’nin en az bilinen –adını bile
kendisinin değil, toplumun koyduğu– ama hakkında en çok
komplo teorisi üretilen topluluğu. Yüz yılı aşkın süredir bu
kimlik fısıltıyla aktarılıyor, utançla bastırılıyor, merakla
kurcalanıyor ve neredeyse hiç sahiplerinden dinlenmiyor.
Fısıldanan Kimlik: “Dönme”, bu sözcüğün arkasındaki insan
suretlerine odaklanıyor. Otuz beş yurttaşımız, kendi
hikâyelerini paylaşıyor: Çocukluk sofraları, saklanan
soyadları, gündelik hayatta hissedilen dışlanma, kapalı
perdelerin ardında kutlanan bayramlar, kaybolan Ladino
sözcükler, mezarlıklar, pasaportlar, aile sırları... Rivayetler
uydurulan bir kimliğin içinden konuşan; sabah işe yetişen,
çocuğunu dersten alan, geçim derdi ve gelecek kaygısıyla
yaşayan, küçük sevinçleriyle hepimiz kadar “sıradan”
insanlar...